流行书站

流行书站

popbook.com · 1999—2026

首页 › 中外名著 › 史记 › 卷十六 秦楚之际月表第四

卷十六 秦楚之际月表第四

史记卷十六 秦楚之际月表第四

<sub class="note-yuan">索隐张晏曰:“时天下未定,参错变易,不可以年记,故列其月。”今案:秦楚之际,扰攘僭篡,运数又促,故以月纪事名表也。</sub>

太史公读秦楚之际,曰:初作难,发于陈涉;虐戾灭秦,自项氏;拨乱诛暴,平定海内,卒践帝祚,成于汉家。五年之闲,号令三嬗。<sub class="note-yuan">集解音善。 索隐古“禅”字,音市战反。三嬗,谓陈涉、项氏、汉高祖也。</sub>自生民以来,未始有受命若斯之亟<sub class="note-yuan">索隐音己力反。亟训急也。</sub>也。

昔虞、夏之兴,积善累功数十年,德洽百姓,摄行政事,考之于天,<sub class="note-yuan">集解韦昭曰:“谓舜受禅,在璇玑玉衡以齐七政。”</sub>然后在位。汤、武之王,乃由契、后稷修仁行义十余世,不期而会孟津八百诸侯,犹以为未可,其后乃放弑。<sub class="note-yuan">索隐后乃放杀。杀音弑,谓汤放桀,武王讨纣也。</sub>秦起襄公,章于文、缪,献、孝之后,稍以蚕食六国,百有余载,至始皇乃能并冠带之伦。以德若彼,<sub class="note-yuan">索隐即契、后稷及秦襄公、文公、穆公也。</sub>用力如此,<sub class="note-yuan">索隐谓汤、武及始皇。</sub>盖一统若斯之难也。

秦既称帝,患兵革不休,以有诸侯也,于是无尺土之封,堕坏名城,销锋镝,<sub class="note-yuan">集解徐广曰:“一作‘𫔂’。” 索隐镝音的。注“𫔂”字亦音的。案:秦销锋镝,作金人十二,以弱天下之兵也。</sub>鉏豪桀,维万世<sub class="note-yuan">索隐维训度,谓计度令万代安也。</sub>之安。然王迹之兴,起于闾巷,合从讨伐,轶于三代,乡秦之禁,适足以资贤者<sub class="note-yuan">索隐乡秦之禁适足资贤者。乡音向,许亮反。谓秦前时之禁兵及不封树诸侯,适足以资后之贤者,即高帝也。言驱除患难耳。</sub>为驱除难耳。故愤发其所为天下雄,<sub class="note-yuan">索隐指汉高祖。</sub>安在无土不王。<sub class="note-yuan">集解白虎通曰:“圣人无土不王,使舜不遭尧, 当如夫子老于阙里也。”</sub>此乃传之所谓大圣乎?<sub class="note-yuan">索隐言高祖起布衣,卒传之天位,实所谓大圣。</sub>岂非天哉,岂非天哉!非大圣孰能当此受命而帝者乎?

<table>

<tr><td>公元前</td><td>秦</td><td colspan="2">楚</td><td colspan="2">项</td><td colspan="2">赵</td><td colspan="3">齐</td><td colspan="4">汉</td><td colspan="2">燕</td><td colspan="2">魏</td><td colspan="2">韩</td></tr>

<tr><td>209</td><td>二世元年<sub class="note-yuan">集解徐广曰:“壬辰。”正义七月,陈涉起陈。八月,武臣起赵。九月,项梁起吴,田儋起齐,沛公初起,韩广起燕。十二月,魏咎起魏,陈王立之。二年六月,韩成起韩,项梁立之也。</sub></td><td colspan="2"></td><td colspan="2"></td><td colspan="2"></td><td colspan="3"></td><td colspan="4"></td><td colspan="2"></td><td colspan="2"></td><td colspan="2"></td></tr>

<tr><td></td><td>七月</td><td colspan="2">楚隐王陈涉起兵入秦。<sub class="note-yuan">索隐二月,葛婴立襄彊,涉之二月也。至戏,葛婴杀彊。五月,周文死。六月,陈涉死。然涉起凡六月,当二世元年十二月也。</sub></td><td colspan="2"></td><td colspan="2"></td><td colspan="3"></td><td colspan="4"></td><td colspan="2"></td><td colspan="2"></td><td colspan="2"></td></tr>

<tr><td></td><td>八月</td><td colspan="2">二 葛婴为涉徇九江,立襄彊为楚王。</td><td colspan="2"></td><td colspan="2">武臣始至邯郸,自立为赵王,始。<sub class="note-yuan">索隐凡四月,为李良所杀,当二世元年八月也。</sub></td><td colspan="3"></td><td colspan="4"></td><td colspan="2"></td><td colspan="2"></td><td colspan="2"></td></tr>

<tr><td></td><td>九月 楚兵至戏。</td><td colspan="2">三 周文兵至戏,败。而葛婴闻涉王,即杀彊。</td><td colspan="2">项梁号武信君。<sub class="note-yuan">索隐二世元年九月立,至二年九月,章邯杀梁于定陶。</sub></td><td colspan="2">二</td><td colspan="3">齐王田儋始。儋,狄人。诸田宗彊。从弟荣,荣弟横。<sub class="note-yuan">索隐二世二年六月,章邯杀儋。儋立十月死。齐立田假。二世二年八月,田荣立儋子市为王。项羽又立市为胶东王,封田都为临淄王,安为济北王。田荣杀田市、田安,自立为王。羽击荣,平原人杀之。田横立荣子广为王也。</sub></td><td colspan="4">沛公初起。<sub class="note-yuan">索隐凡十四月,怀王封沛公为武安侯,将砀郡兵。</sub></td><td colspan="2">韩广为赵略地至蓟,自立为燕王始。<sub class="note-yuan">索隐二世三年十月,使臧荼救赵,封荼为燕王,徙广封辽东王,后臧荼杀韩广。</sub></td><td colspan="2">魏王咎始。咎在陈,不得归国。<sub class="note-yuan">集解徐广曰:“魏咎、曹咎字皆作‘咎’,音臼。” 索隐四月,咎自陈归,立。二年六月,咎自杀。九月,弟豹自立,都平阳。后豹归汉,寻叛,韩信虏豹。</sub></td><td colspan="2"></td></tr>

<tr><td>208</td><td>二年十月</td><td colspan="2">四 诛葛婴。</td><td colspan="2">二</td><td colspan="2">三</td><td colspan="3">二 儋之起,杀狄令自王。</td><td colspan="4">二 击胡陵、方与,破秦监军。</td><td colspan="2">二</td><td colspan="2">二</td><td colspan="2"></td></tr>

<tr><td></td><td>十一月</td><td colspan="2">五 周文死。</td><td colspan="2">三</td><td colspan="2">四 李良杀武臣,张耳、陈余走。</td><td colspan="3">三</td><td colspan="4">三 杀泗水守。<sub class="note-yuan">集解徐广曰:“泗水属东海。”</sub>拔薛西。周市东略地丰沛闲。</td><td colspan="2">三</td><td colspan="2">三 齐、赵共立周市,市不肯,曰“必立魏咎”云。</td><td colspan="2"></td></tr>

<tr><td></td><td>十二月</td><td colspan="2">六 陈涉死。</td><td colspan="2">四</td><td colspan="2"></td><td colspan="3">四</td><td colspan="4">四 雍齿叛沛公,以丰降魏。沛公还攻丰,不能下。</td><td colspan="2">四</td><td colspan="2">四 咎自陈归,立。</td><td colspan="2"></td></tr>

<tr><td></td><td>端月<sub class="note-yuan">索隐二世二年正月也。秦讳正,故云端月也。</sub></td><td colspan="2">楚王景驹始,秦嘉立之。<sub class="note-yuan">索隐八月,项梁杀之。</sub></td><td colspan="2">五 涉将召平矫拜项梁为楚柱国,急西击秦。</td><td colspan="2">赵王歇始,张耳、陈余立之。<sub class="note-yuan">索隐张耳、陈余,项羽立为代王。后汉灭歇,立张耳也。</sub></td><td colspan="3">五 让景驹以擅自王不请我。</td><td colspan="4">五 沛公闻景驹王在留,往从,与击秦军砀西。<sub class="note-yuan">集解徐广曰:“一作‘萧’。”</sub></td><td colspan="2">五</td><td colspan="2">五 章邯已破涉,围咎临济。</td><td colspan="2"></td></tr>

<tr><td></td><td>二月</td><td colspan="2">二 嘉为上将军。</td><td colspan="2">六 梁渡江,陈婴、黥布皆属。</td><td colspan="2">二</td><td colspan="3">六 景驹使公孙庆让齐,诛庆。</td><td colspan="4">六 攻下砀,收得兵六千,与故凡九千人。</td><td colspan="2">六</td><td colspan="2">六</td><td colspan="2"></td></tr>

<tr><td></td><td>三月</td><td colspan="2">三</td><td colspan="2">七</td><td colspan="2">三</td><td colspan="3">七</td><td colspan="4">七 攻拔下邑,遂击丰,丰不拔。闻项梁兵众,往请击丰。</td><td colspan="2">七</td><td colspan="2">七</td><td colspan="2"></td></tr>

<tr><td></td><td>四月</td><td colspan="2">四</td><td colspan="2">八 梁击杀景驹、秦嘉,遂入薛,兵十余万众。</td><td colspan="2">四</td><td colspan="3">八</td><td colspan="4">八 沛公如薛见项梁,梁益沛公卒五千,击丰,拔之。雍齿奔魏。</td><td colspan="2">八</td><td colspan="2">八 临济急,周市如齐、楚请救。</td><td colspan="2"></td></tr>

<tr><td></td><td>五月</td><td colspan="2"></td><td colspan="2">九</td><td colspan="2">五</td><td colspan="3">九</td><td colspan="4">九</td><td colspan="2">九</td><td colspan="2">九</td><td colspan="2"></td></tr>

<tr><td></td><td>六月<sub class="note-yuan">索隐二世二年六月也。</sub></td><td colspan="2">楚怀王始,都盱台,故怀王孙,梁立之。<sub class="note-yuan">索隐故怀王之孙名心也。项梁之起,诸侯尊为义帝,项羽徙而杀之。</sub></td><td colspan="2">十 梁求楚怀王孙,得之民闲,立为楚王。</td><td colspan="2">六</td><td colspan="3">十 儋救临济,章邯杀田儋。荣走东阿。</td><td colspan="4">十 沛公如薛,共立楚怀王。</td><td colspan="2">十</td><td colspan="2">十 咎自杀,临济降秦。</td><td colspan="2">韩王成始。<sub class="note-yuan">索隐韩王成立,项羽更王之,不使就封,数月杀之,立郑昌为韩王,降汉。汉封韩信为王。</sub></td></tr>

<tr><td></td><td>七月</td><td colspan="2">二 陈婴为柱国。</td><td colspan="2">十一 天大雨,三月不见星。</td><td colspan="2">七</td><td colspan="3">齐立田假为王,秦急围东阿。</td><td colspan="4">十一 沛公与项羽北救东阿,破秦军濮阳,东屠城阳。</td><td colspan="2">十一</td><td colspan="2">咎弟豹走东阿。</td><td colspan="2">二</td></tr>

<tr><td></td><td>八月</td><td colspan="2">三</td><td colspan="2">十二 救东阿,破秦军,乘胜至定陶,项梁有骄色。</td><td colspan="2">八</td><td colspan="3">楚救荣,得解归,逐田假,立儋子市为齐王,始。</td><td colspan="4">十二 沛公与项羽西略地,斩三川守李由于雍丘。</td><td colspan="2">十二</td><td colspan="2"></td><td colspan="2">三</td></tr>

<tr><td></td><td>九月</td><td colspan="2">四 徙都彭城。</td><td colspan="2">十三 章邯破杀项梁于定陶,项羽恐,还军彭城。</td><td colspan="2">九</td><td colspan="3">二 田假走楚,楚趋齐救赵。田荣以假故,不肯,谓“楚杀假乃出兵。”项羽怒田荣。</td><td colspan="4">十三 沛公闻项梁死,还军,从怀王,军于砀。</td><td colspan="2">十三</td><td colspan="2">魏豹自立为魏王,都平阳,始。</td><td colspan="2">四</td></tr>

<tr><td></td><td>后九月<sub class="note-yuan">集解徐广曰:“应闰建酉。”</sub></td><td colspan="2">五 拜宋义为上将军。</td><td colspan="2">怀王封项羽于鲁,为次将,属宋义,北救赵。</td><td colspan="2">十 秦军围歇巨鹿,陈余出收兵。</td><td colspan="3">三</td><td colspan="4">十四 怀王封沛公为武安侯,将砀郡兵西,约先至咸阳王之。</td><td colspan="2">十四</td><td colspan="2">二</td><td colspan="2">五</td></tr>

<tr><td>207</td><td>三年十月</td><td colspan="2">六</td><td colspan="2">二</td><td colspan="2">十一 章邯破邯郸,徙其民于河内。</td><td colspan="3">四 齐将田都叛荣,往助项羽救赵。</td><td colspan="4">十五 攻破东郡尉及王离军于成武南。</td><td colspan="2">十五 使将臧荼救赵。</td><td colspan="2">三</td><td colspan="2">六</td></tr>

<tr><td></td><td>十一月</td><td colspan="2">七 拜籍上将军。</td><td colspan="2">三 羽矫杀宋义,将其兵渡河救巨鹿。</td><td colspan="2">十二</td><td colspan="3">五</td><td colspan="4">十六</td><td colspan="2">十六</td><td colspan="2">四</td><td colspan="2">七</td></tr>

<tr><td></td><td>十二月</td><td colspan="2">八</td><td colspan="2">四 大破秦军巨鹿下,诸侯将皆属项羽。</td><td colspan="2">十三 楚救至,秦围解。</td><td colspan="3">六 故齐王建孙田安下济北,从项羽救赵。</td><td colspan="4">十七 至栗,得皇䜣、武蒲军。与秦军战,破之。</td><td colspan="2">十七</td><td colspan="2">五 豹救赵。</td><td colspan="2">八</td></tr>

<tr><td></td><td>端月</td><td colspan="2">九</td><td colspan="2">五 虏秦将王离。</td><td colspan="2">十四 张耳怒陈余,弃将印去。</td><td colspan="3">七</td><td colspan="4">十八</td><td colspan="2">十八</td><td colspan="2">六</td><td colspan="2">九</td></tr>

<tr><td></td><td>二月</td><td colspan="2">十</td><td colspan="2">六 攻破章邯,章邯军却。</td><td colspan="2">十五</td><td colspan="3">八</td><td colspan="4">十九 得彭越军昌邑,袭陈留。用郦食其策,军得积粟。</td><td colspan="2">十九</td><td colspan="2">七</td><td colspan="2">十</td></tr>

<tr><td></td><td>三月</td><td colspan="2">十一</td><td colspan="2">七</td><td colspan="2">十六</td><td colspan="3">九</td><td colspan="4">二十 攻开封,破秦将杨熊,熊走荥阳,秦斩熊以徇。</td><td colspan="2">二十</td><td colspan="2">八</td><td colspan="2">十一</td></tr>

<tr><td></td><td>四月</td><td colspan="2">十二</td><td colspan="2">八 楚急攻章邯,章邯恐,使长史欣归秦请兵,赵高让之。</td><td colspan="2">十七</td><td colspan="3">十</td><td colspan="4">二十一 攻颍阳,略韩地,北绝河津。</td><td colspan="2">二十一</td><td colspan="2">九</td><td colspan="2">十二</td></tr>

<tr><td></td><td>五月</td><td colspan="2">二年一月</td><td colspan="2">九 赵高欲诛欣,欣恐,亡走,告章邯谋叛秦。</td><td colspan="2">十八</td><td colspan="3">十一</td><td colspan="4">二十二</td><td colspan="2">二十二</td><td colspan="2">十</td><td colspan="2">十三</td></tr>

<tr><td></td><td>六月</td><td colspan="2">二</td><td colspan="2">十 章邯与楚约降,未定,项羽许而击之。</td><td colspan="2">十九</td><td colspan="3">十二</td><td colspan="4">二十三 攻南阳守𬺈,破之阳城郭东。<sub class="note-yuan">集解徐广曰:“阳城在南阳。”</sub></td><td colspan="2">二十三</td><td colspan="2">十一</td><td colspan="2">十四</td></tr>

<tr><td></td><td>七月</td><td colspan="2">三</td><td colspan="2">十一 项羽与章邯期殷虚,章邯等已降,与盟,以邯为雍王。</td><td colspan="2">二十</td><td colspan="3">十三</td><td colspan="4">二十四 降下南阳,封其守𬺈。</td><td colspan="2">二十四</td><td colspan="2">十二</td><td colspan="2">十五 申阳下河南,降楚。</td></tr>

<tr><td></td><td>八月 赵高杀二世。</td><td colspan="2">四</td><td colspan="2">十二 以秦降都尉翳、长史欣为上将,将秦降军。</td><td colspan="2">二十一 赵王歇留国。陈余亡居南皮。</td><td colspan="3">十四</td><td colspan="4">二十五 攻武关,破之。</td><td colspan="2">二十五</td><td colspan="2">十三</td><td colspan="2">十六</td></tr>

<tr><td></td><td>九月子婴为王。</td><td colspan="2">五</td><td colspan="2">十三</td><td colspan="2">二十二</td><td colspan="3">十五</td><td colspan="4">二十六 攻下峣及蓝田。以留侯策,不战皆降。</td><td colspan="2">二十六</td><td colspan="2">十四</td><td colspan="2">十七</td></tr>

<tr><td>206</td><td>十月<sub class="note-yuan">集解徐广曰:“岁在乙未。”索隐高祖至霸上,称元年。徐广云岁在乙未。</sub></td><td colspan="2">六</td><td colspan="2">十四 项羽将诸侯兵四十余万,行略地,西至于河南。</td><td colspan="2">二十三 张耳从楚西入秦。</td><td colspan="3">十六</td><td colspan="4">二十七 汉元年,秦王子婴降。沛公入破咸阳,平秦,还军霸上,待诸侯约。</td><td colspan="2">二十七</td><td colspan="2">十五 从项羽略地,遂入关。</td><td colspan="2">十八</td></tr>

<tr><td></td><td>十一月</td><td colspan="2">七</td><td colspan="2">十五 羽诈坑杀秦降卒二十万人于新安。</td><td colspan="2">二十四</td><td colspan="3">十七</td><td colspan="4">二十八 沛公出令三章,秦民大悦。</td><td colspan="2">二十八</td><td colspan="2">十六</td><td colspan="2">十九</td></tr>

<tr><td></td><td>十二月</td><td colspan="2">八 分楚为四。<sub class="note-yuan">索隐西楚、衡山、临江、九江也。</sub></td><td colspan="2">十六 至关中,诛秦王子婴,屠烧咸阳。分天下,立诸侯。</td><td colspan="2">二十五 分赵为代国。</td><td colspan="3">十八 项羽怨荣,分齐为三国。<sub class="note-yuan">索隐临淄、济北、胶东。</sub></td><td colspan="4">二十九 与项羽有郄,见之戏下,讲解。羽倍约,分关中为四国。<sub class="note-yuan">索隐汉、雍、塞、翟。</sub></td><td colspan="2">二十九 臧荼从入,分燕为二国。<sub class="note-yuan">索隐燕、辽东也。</sub></td><td colspan="2">十七 分魏为殷国。</td><td colspan="2">二十 分韩为河南国。</td></tr>

<tr><td></td><td>九 义帝元年 诸侯尊怀王为义帝。<sub class="note-yuan">索隐项羽徙之于郴,至十月,项籍使九江王布杀义帝,汉王为举哀也。</sub></td><td>十七 项籍自立为西楚霸王。</td><td>分为衡山。</td><td>分为临江。</td><td>分为九江。</td><td>二十六 更名为常山。</td><td>分为代。</td><td>十九 更名为临菑。</td><td>分为济北。</td><td>分为胶东。</td><td>正月<sub class="note-yuan">索隐高祖及十二诸侯受封之月,汉书异姓王表云一月,故应劭云:“诸侯王始受封之月,十三王同时称一月。以非元正,故云一月。高祖十月至霸上改元,至此月汉四月。”</sub>分关中为汉。</td><td>分关中为雍。</td><td>分关中为塞。</td><td>分关中为翟。</td><td>三十 燕</td><td>分为辽东。</td><td>十八 更为西魏。</td><td>分为殷。</td><td>二十一 韩</td><td>分为河南。</td></tr>

<tr><td></td><td>二 徙都江南郴。</td><td>西楚主伯,项籍始,为天下主命,主十八王。</td><td>王吴芮始,故番君。</td><td>王共敖始,故楚柱国。</td><td>王英布始,故楚将。</td><td>王张耳始,故楚将。<sub class="note-yuan">索隐故赵相。</sub></td><td>二十七<sub class="note-yuan">索隐赵歇前为赵王已二十六月,今徙王代之二月,故云二十七月。其胶东王市之前为齐王十九月,韩广、魏豹、韩成五人并先为王已经多月,故因旧月而数也。</sub>王赵歇始,故赵王。</td><td>王田都始,故齐将。</td><td>王田安始,故齐将。</td><td>二十 王田市始,故齐王。</td><td>二月<sub class="note-yuan">索隐应劭云:“请王始都国之月,十三王同时称二月。”</sub>汉王始,故沛公。</td><td>王章邯始,故秦将。</td><td>王司马欣始,故秦将。<sub class="note-yuan">索隐故秦长史。</sub></td><td>王董翳始,故秦将。<sub class="note-yuan">索隐故秦都尉。</sub></td><td>王臧荼始,故燕将。</td><td>三十一 王韩广始,故燕王。</td><td>十九 王魏豹始,故魏王。</td><td>王司马卬始,故赵将。</td><td>二十二 王韩成始,故韩将。<sub class="note-yuan">索隐故韩王。</sub></td><td>王申阳始,故楚将。</td></tr>

<tr><td></td><td>三</td><td>二 都彭城。</td><td>二 都邾。</td><td>二 都江陵。</td><td>二 都六。</td><td>二 都襄国。</td><td>二十八 都代。</td><td>二 都临菑。</td><td>二 都博阳。</td><td>二十一 都即墨。</td><td>三月 都南郑。</td><td>二 都废丘。</td><td>二 都栎阳。</td><td>二 都高奴。</td><td>二 都蓟。</td><td>三十二 都无终。</td><td>二十 都平阳。<sub class="note-yuan">索隐豹从汉又叛,韩信虏之。汉四年,周苛杀豹也。</sub></td><td>二 都朝歌。</td><td>二十三 都阳翟。<sub class="note-yuan">索隐姚氏云:“韩成是项梁所立,不与十七国封。此云十八王,并项羽所命,不细区别。”又高纪云项羽与成至彭城,废为侯,又杀之。是不令就国,当以阳翟为都而不之国。</sub></td><td>二 都洛阳。</td></tr>

<tr><td></td><td>四</td><td>三 诸侯罢戏下兵,皆之国。</td><td>三</td><td>三</td><td>三</td><td>三</td><td>二十九</td><td>三</td><td>三</td><td>二十二</td><td>四月</td><td>三</td><td>三</td><td>三</td><td>三</td><td>三十三</td><td>二十一</td><td>三</td><td>二十四</td><td>三</td></tr>

<tr><td></td><td>五</td><td>四</td><td>四</td><td>四</td><td>四</td><td>四</td><td>三十</td><td>四 田荣击都,都降楚。</td><td>四</td><td>二十三</td><td>五月</td><td>四</td><td>四</td><td>四</td><td>四</td><td>三十四</td><td>二十二</td><td>四</td><td>二十五</td><td>四</td></tr>

<tr><td></td><td>六</td><td>五</td><td>五</td><td>五</td><td>五</td><td>五</td><td>三十一</td><td>齐王田荣始,故齐相。</td><td>五</td><td>二十四 田荣击杀市。</td><td>六月</td><td>五</td><td>五</td><td>五</td><td>五</td><td>三十五</td><td>二十三</td><td>五</td><td>二十六</td><td>五</td></tr>

<tr><td></td><td>七</td><td>六</td><td>六</td><td>六</td><td>六</td><td>六</td><td>三十二</td><td>二</td><td>六 田荣击杀安。</td><td>属齐。</td><td>七月</td><td>六</td><td>六</td><td>六</td><td>六</td><td>三十六</td><td>二十四</td><td>六</td><td>二十七 项羽诛成。</td><td>六</td></tr>

<tr><td></td><td>八</td><td>七</td><td>七</td><td>七</td><td>七</td><td>七</td><td>三十三</td><td>三</td><td>属齐。</td><td></td><td>八月</td><td>七 邯守废丘,汉围之。</td><td>七 欣降汉,国除。</td><td>七 翳降汉,国除。</td><td>七</td><td>三十七 臧荼击广无终,灭之。</td><td>二十五</td><td>七</td><td>韩王郑昌始,项羽立之。</td><td>七</td></tr>

<tr><td></td><td>九</td><td>八</td><td>八</td><td>八</td><td>八</td><td>八</td><td>三十四</td><td>四</td><td></td><td></td><td>九月</td><td>八</td><td>属汉,为渭南、河上郡。</td><td>属汉为上郡。</td><td>八</td><td>属燕。</td><td>二十六</td><td>八</td><td>二</td><td>八</td></tr>

<tr><td>205</td><td>十 项羽灭义帝。</td><td>九</td><td>九</td><td>九</td><td>九</td><td>九 耳降汉。</td><td>三十五 歇复王赵。</td><td>五</td><td></td><td></td><td>十月 王至陕。<sub class="note-yuan">集解徐广曰:“弘农陕县。”</sub></td><td>九</td><td></td><td></td><td>九</td><td></td><td>二十七</td><td>九</td><td>三</td><td>九</td></tr>

<tr><td></td><td></td><td>十</td><td>十</td><td>十</td><td>十</td><td></td><td>三十六</td><td>六</td><td></td><td></td><td>十一月</td><td>十 汉拔我陇西。</td><td></td><td></td><td>十</td><td></td><td>二十八</td><td>十</td><td>韩王信始,汉立之。</td><td>属汉,为河南郡。</td></tr>

<tr><td></td><td></td><td>十一</td><td>十一</td><td>十一</td><td>十一</td><td>歇以陈余为代王,故成安君。</td><td>三十七</td><td>七</td><td></td><td></td><td>十二月</td><td>十一</td><td></td><td></td><td>十一</td><td></td><td>二十九</td><td>十一</td><td>二</td><td></td></tr>

<tr><td></td><td></td><td>十二</td><td>十二</td><td>十二</td><td>十二</td><td>二</td><td>三十八</td><td>八 项籍击荣,走平原平原民杀之。</td><td></td><td></td><td>正月</td><td>十二 汉拔我北地。</td><td></td><td></td><td>十二</td><td></td><td>三十</td><td>十二</td><td>三</td><td></td></tr>

<tr><td></td><td></td><td>二年一月</td><td>二年一月</td><td>十三</td><td>二年一月</td><td>三</td><td>三十九</td><td>项籍立故齐王田假为齐王。</td><td></td><td></td><td>二月</td><td>二年一月</td><td></td><td></td><td>二年一月</td><td></td><td>三十一</td><td>十三</td><td>四</td><td></td></tr>

<tr><td></td><td></td><td>二</td><td>二</td><td>十四</td><td>二</td><td>四</td><td>四十</td><td>二 田荣弟横反城阳,击假,走楚,楚杀假。</td><td></td><td></td><td>三月 王击殷。</td><td>二</td><td></td><td></td><td>二</td><td></td><td>三十二 降汉。</td><td>十四 降汉,卬废。</td><td>五</td><td></td></tr>

<tr><td></td><td></td><td>三 项羽以兵三万破汉兵五十六万。</td><td>三</td><td>十五</td><td>三</td><td>五</td><td>四十一</td><td>齐王田广始。广,荣子,横立之。</td><td></td><td></td><td>四月 王伐楚至彭城,坏走。</td><td>三</td><td></td><td></td><td>三</td><td></td><td>三十三 从汉伐楚。</td><td>为河内郡,属汉。</td><td>六 从汉伐楚。</td><td></td></tr>

<tr><td></td><td></td><td>四</td><td>四</td><td>十六</td><td>四</td><td>六</td><td>四十二</td><td>二</td><td></td><td></td><td>五月 王走荥阳。</td><td>四</td><td></td><td></td><td>四</td><td></td><td>三十四 豹归,叛汉。</td><td></td><td>七</td><td></td></tr>

<tr><td></td><td></td><td>五</td><td>五</td><td>十七</td><td>五</td><td>七</td><td>四十三</td><td>三</td><td></td><td></td><td>六月 王入关,立太子。复如荥阳。</td><td>五 汉杀邯废丘。</td><td></td><td></td><td>五</td><td></td><td>三十五</td><td></td><td>八</td><td></td></tr>

<tr><td></td><td></td><td>六</td><td>六</td><td>十八</td><td>六</td><td>八</td><td>四十四</td><td>四</td><td></td><td></td><td>七月</td><td>属汉,为陇西、北地、中地郡。</td><td></td><td></td><td>六</td><td></td><td>三十六</td><td></td><td>九</td><td></td></tr>

<tr><td></td><td></td><td>七</td><td>七</td><td>十九</td><td>七</td><td>九</td><td>四十五</td><td>五</td><td></td><td></td><td>八月</td><td></td><td></td><td></td><td>七</td><td></td><td>三十七</td><td></td><td>十</td><td></td></tr>

<tr><td></td><td></td><td>八</td><td>八</td><td>二十</td><td>八</td><td>十</td><td>四十六</td><td>六</td><td></td><td></td><td>九月</td><td></td><td></td><td></td><td>八</td><td></td><td>三十八 汉将信虏豹。</td><td></td><td>十一</td><td></td></tr>

<tr><td></td><td></td><td>九</td><td>九</td><td>二十一</td><td>九</td><td>十一</td><td>四十七</td><td>七</td><td></td><td></td><td>后九月<sub class="note-yuan">集解徐广曰:“应闰建巳。”</sub></td><td></td><td></td><td></td><td>九</td><td></td><td>属汉,为河东、上党郡。</td><td></td><td>十二</td><td></td></tr>

<tr><td>204</td><td></td><td>十</td><td>十</td><td>二十二</td><td>十</td><td>十二 汉将韩信斩陈余。</td><td>四十八 汉灭歇。</td><td>八</td><td></td><td></td><td>三年十月</td><td></td><td></td><td></td><td>十</td><td></td><td></td><td></td><td>二年一月</td><td></td></tr>

<tr><td></td><td></td><td>十一</td><td>十一</td><td>二十三</td><td>十一</td><td>属汉,为太原郡。</td><td>属汉,为郡。</td><td>九</td><td></td><td></td><td>十一月</td><td></td><td></td><td></td><td>十一</td><td></td><td></td><td></td><td>二</td><td></td></tr>

<tr><td></td><td></td><td>十二</td><td>十二</td><td>二十四</td><td>十二 布身降汉,地属项籍。</td><td></td><td></td><td>十</td><td></td><td></td><td>十二月</td><td></td><td></td><td></td><td>十二</td><td></td><td></td><td></td><td>三</td><td></td></tr>

<tr><td></td><td></td><td>三年一月</td><td>三年一月</td><td>二十五</td><td></td><td></td><td></td><td>十一</td><td></td><td></td><td>正月</td><td></td><td></td><td></td><td>三年一月</td><td></td><td></td><td></td><td>四</td><td></td></tr>

<tr><td></td><td></td><td>二</td><td>二</td><td>二十六</td><td></td><td></td><td></td><td>十二</td><td></td><td></td><td>二月</td><td></td><td></td><td></td><td>二</td><td></td><td></td><td></td><td>五</td><td></td></tr>

<tr><td></td><td></td><td>三</td><td>三</td><td>二十七</td><td></td><td></td><td></td><td>十三</td><td></td><td></td><td>三月</td><td></td><td></td><td></td><td>三</td><td></td><td></td><td></td><td>六</td><td></td></tr>

<tr><td></td><td></td><td>四</td><td>四</td><td>二十八</td><td></td><td></td><td></td><td>十四</td><td></td><td></td><td>四月 楚围王荥阳。</td><td></td><td></td><td></td><td>四</td><td></td><td></td><td></td><td>七</td><td></td></tr>

<tr><td></td><td></td><td>五</td><td>五</td><td>二十九</td><td></td><td></td><td></td><td>十五</td><td></td><td></td><td>五月</td><td></td><td></td><td></td><td>五</td><td></td><td></td><td></td><td>八</td><td></td></tr>

<tr><td></td><td></td><td>六</td><td>六</td><td>三十</td><td></td><td></td><td></td><td>十六</td><td></td><td></td><td>六月</td><td></td><td></td><td></td><td>六</td><td></td><td></td><td></td><td>九</td><td></td></tr>

<tr><td></td><td></td><td>七</td><td>七</td><td>三十一 王敖薨。</td><td></td><td></td><td></td><td>十七</td><td></td><td></td><td>七月 王出荥阳。<sub class="note-yuan">集解徐广曰:“项羽、高纪七月出荥阳。”</sub></td><td></td><td></td><td></td><td>七</td><td></td><td></td><td></td><td>十</td><td></td></tr>

<tr><td></td><td></td><td>八</td><td>八</td><td>临江王驩<sub class="note-yuan">索隐共敖之子,汉虏之,亦在四年十二月。</sub>始,敖子。</td><td></td><td></td><td></td><td>十八</td><td></td><td></td><td>八月 周苛、枞公杀魏豹。</td><td></td><td></td><td></td><td>八</td><td></td><td></td><td></td><td>十一</td><td></td></tr>

<tr><td></td><td></td><td>九</td><td>九</td><td>二</td><td></td><td></td><td></td><td>十九</td><td></td><td></td><td>九月</td><td></td><td></td><td></td><td>九</td><td></td><td></td><td></td><td>十二</td><td></td></tr>

<tr><td>203</td><td></td><td>十</td><td>十</td><td>三</td><td></td><td></td><td></td><td>二十</td><td></td><td></td><td>四年十月</td><td></td><td></td><td></td><td>十</td><td></td><td></td><td></td><td>三年一月</td><td></td></tr>

<tr><td></td><td></td><td>十一 汉将韩信破杀龙且。</td><td>十一</td><td>四</td><td></td><td>赵王张耳始,汉立之。</td><td></td><td>二十一 汉将韩信击杀广。</td><td></td><td></td><td>十一月</td><td></td><td></td><td></td><td>十一</td><td></td><td></td><td></td><td>二</td><td></td></tr>

<tr><td></td><td></td><td>十二</td><td>十二</td><td>五</td><td></td><td>二</td><td></td><td>属汉,为郡。</td><td></td><td></td><td>十二月</td><td></td><td></td><td></td><td>十二</td><td></td><td></td><td></td><td>三</td><td></td></tr>

<tr><td></td><td></td><td>四年一月</td><td>四年一月</td><td>六</td><td></td><td>三</td><td></td><td></td><td></td><td></td><td>正月</td><td></td><td></td><td></td><td>四年一月</td><td></td><td></td><td></td><td>四</td><td></td></tr>

<tr><td></td><td></td><td>二</td><td>二</td><td>七</td><td></td><td>四</td><td></td><td>齐王韩信始,汉立之。</td><td></td><td></td><td>二月 立信王齐。</td><td></td><td></td><td></td><td>二</td><td></td><td></td><td></td><td>五</td><td></td></tr>

<tr><td></td><td></td><td>三 汉御史周苛入楚,死。</td><td>三</td><td>八</td><td></td><td>五</td><td></td><td>二</td><td></td><td></td><td>三月 周苛入楚。</td><td></td><td></td><td></td><td>三</td><td></td><td></td><td></td><td>六</td><td></td></tr>

<tr><td></td><td></td><td>四</td><td>四</td><td>九</td><td></td><td>六</td><td></td><td>三</td><td></td><td></td><td>四月 王出荥阳。豹死。<sub class="note-yuan">集解徐广曰:“项羽纪曰王出成皋。”</sub></td><td></td><td></td><td></td><td>四</td><td></td><td></td><td></td><td>七</td><td></td></tr>

<tr><td></td><td></td><td>五</td><td>五</td><td>十</td><td></td><td>七</td><td></td><td>四</td><td></td><td></td><td>五月</td><td></td><td></td><td></td><td>五</td><td></td><td></td><td></td><td>八</td><td></td></tr>

<tr><td></td><td></td><td>六</td><td>六</td><td>十一</td><td></td><td>八</td><td></td><td>五</td><td></td><td></td><td>六月</td><td></td><td></td><td></td><td>六</td><td></td><td></td><td></td><td>九</td><td></td></tr>

<tr><td></td><td></td><td>七</td><td>七</td><td>十二</td><td>淮南王英布始,汉立之。</td><td>九</td><td></td><td>六</td><td></td><td></td><td>七月 立布为淮南王。</td><td></td><td></td><td></td><td>七</td><td></td><td></td><td></td><td>十</td><td></td></tr>

<tr><td></td><td></td><td>八</td><td>八</td><td>十三</td><td>二</td><td>十</td><td></td><td>七</td><td></td><td></td><td>八月</td><td></td><td></td><td></td><td>八</td><td></td><td></td><td></td><td>十一</td><td></td></tr>

<tr><td></td><td></td><td>九</td><td>九</td><td>十四</td><td>三</td><td>十一</td><td></td><td>八</td><td></td><td></td><td>九月 太公、吕后归自楚。</td><td></td><td></td><td></td><td>九</td><td></td><td></td><td></td><td>十二</td><td></td></tr>

<tr><td>202</td><td></td><td>十</td><td>十</td><td>十五</td><td>四</td><td>十二</td><td></td><td>九</td><td></td><td></td><td>五年十月</td><td></td><td></td><td></td><td>十</td><td></td><td></td><td></td><td>四年一月</td><td></td></tr>

<tr><td></td><td></td><td>十一</td><td>十一</td><td>十六</td><td>五</td><td>二年一月</td><td></td><td>十</td><td></td><td></td><td>十一月</td><td></td><td></td><td></td><td>十一</td><td></td><td></td><td></td><td>二</td><td></td></tr>

<tr><td></td><td></td><td>十二 诛籍。<sub class="note-yuan">索隐汉诛项籍在四年十二月。</sub></td><td>十二</td><td>十七 汉虏驩。</td><td>六</td><td>二</td><td></td><td>十一</td><td></td><td></td><td>十二月</td><td></td><td></td><td></td><td>十二</td><td></td><td></td><td></td><td>三</td><td></td></tr>

<tr><td></td><td></td><td>齐王韩信徙楚王。</td><td>十三 徙王长沙。</td><td>属汉,为南郡。</td><td>七 淮南国</td><td>三 赵国</td><td></td><td>十二 徙王楚,属汉,为四郡。</td><td></td><td></td><td>正月<sub class="note-yuan">索隐汉王更号皇帝,即位于定陶也。</sub>杀项籍,天下平,诸侯臣属汉。</td><td></td><td></td><td></td><td>五年一月 燕国</td><td></td><td>复置梁国。</td><td></td><td>四 韩王信徙王代,都马邑。</td><td>分临江为长沙国。</td></tr>

<tr><td></td><td></td><td>二</td><td>属淮南国。</td><td></td><td>八</td><td>四</td><td></td><td></td><td></td><td></td><td>二月 甲午,王更号,即皇帝位于定陶。</td><td></td><td></td><td></td><td>二</td><td></td><td>梁王彭越始。</td><td></td><td>五</td><td>衡山王吴芮为为长沙王。<sub class="note-yuan">索隐吴芮始,改封也。</sub></td></tr>

<tr><td></td><td></td><td>三</td><td></td><td></td><td>九</td><td>五</td><td></td><td></td><td></td><td></td><td>三月</td><td></td><td></td><td></td><td>三</td><td></td><td>二</td><td></td><td>六</td><td>二</td></tr>

<tr><td></td><td></td><td>四</td><td></td><td></td><td>十</td><td>六</td><td></td><td></td><td></td><td></td><td>四月</td><td></td><td></td><td></td><td>四</td><td></td><td>三</td><td></td><td>七</td><td>三</td></tr>

<tr><td></td><td></td><td>五</td><td></td><td></td><td>十一</td><td>七</td><td></td><td></td><td></td><td></td><td>五月</td><td></td><td></td><td></td><td>五</td><td></td><td>四</td><td></td><td>八</td><td>四</td></tr>

<tr><td></td><td></td><td>六</td><td></td><td></td><td>十二</td><td>八</td><td></td><td></td><td></td><td></td><td>六月 帝入关。</td><td></td><td></td><td></td><td>六</td><td></td><td>五</td><td></td><td>九</td><td>五</td></tr>

<tr><td></td><td></td><td>七</td><td></td><td></td><td>二年一月</td><td>九 耳薨,谥景王。</td><td></td><td></td><td></td><td></td><td>七月</td><td></td><td></td><td></td><td>七</td><td></td><td>六</td><td></td><td>十</td><td>六 薨,谥文王。</td></tr>

<tr><td></td><td></td><td>八</td><td></td><td></td><td>二</td><td>赵王张敖始,耳子。</td><td></td><td></td><td></td><td></td><td>八月 帝自将诛燕。</td><td></td><td></td><td></td><td>八</td><td></td><td>七</td><td></td><td>十一</td><td>长沙成王臣始,芮子。</td></tr>

<tr><td></td><td></td><td>九 王得故项羽将钟离眜,斩之以闻。</td><td></td><td></td><td>三</td><td>二</td><td></td><td></td><td></td><td></td><td>九月</td><td></td><td></td><td></td><td>九 反汉,虏荼。<sub class="note-yuan">索隐虏臧荼。汉书作四年九月,误也。</sub></td><td></td><td>八</td><td></td><td>十二</td><td>二</td></tr>

<tr><td></td><td></td><td>十</td><td></td><td></td><td>四</td><td>三</td><td></td><td></td><td></td><td></td><td>后九月<sub class="note-yuan">集解徐广曰:“应闰建寅。”</sub></td><td></td><td></td><td></td><td>燕王卢绾始,汉太尉。</td><td></td><td>九</td><td></td><td>五年一月</td><td>三</td></tr>

</table>

【索隐述赞】秦失其鹿,群雄竞逐。狐鸣楚祠,龙兴沛谷。武臣自王,魏豹必复。田儋据齐,英布居六。项王主命,义帝见戮。以月系年,道悠运速。汹汹天下,瞻乌谁屋?真人霸上,卒享天禄。

← 上一卷 下一卷 →

所属朝代:西周(前 1046—前 771) · 秦与西汉(前 221—公元 9)

《史记》目录

← 回目录